Het mijnstadje Långban, een plek die uniek is in de wereld

Långban, net buiten Filipstad in Värmland, zou de plek met de grootste mineralenrijkdom ter wereld zijn. Dit is ook de geboorteplaats van uitvinder John Ericsson. Het is niet helemaal duidelijk of het ook de regenachtigste plek ter wereld is. We zijn hier al een aantal keer langs geweest en het regende altijd pijpenstelen. Deze keer is het ons echter eindelijk gelukt om het dorpje tussen de buien door vast te leggen.

In Långban wordt al sinds de 16e eeuw ijzererts gewonnen en in de 19e eeuw kwamen daar ook mangaanerts en dolomiet bij. Rondom de mijn ontstond een heuse gemeenschap om de arbeiders en hun gezinnen te voorzien van alles wat ze in het dagelijks leven nodig hadden: scholen voor de kinderen, arbeiderswoningen, zorginstellingen en nog veel meer. Het ijzererts uit Långban werd door heel Europa verscheept en een bekend verhaal is dat zelfs de Eiffeltoren is gebouwd van ijzererts uit Värmland. Helaas is dit slechts een verhaal, want de Eiffeltoren is gebouwd van Frans ijzererts. Er wordt echter wel gezegd dat een enkele bout uit Långban afkomstig is. De mijn was vervolgens in bedrijf tot 1972, toen de laatste arbeiders de plek verlieten.

Helaas was er op de dag van ons bezoek geen rondleiding, maar we konden toch op eigen gelegenheid rondlopen en het terrein bekijken, daarbij geholpen door de app van het Värmlands Museum, waarin informatie over de verschillende gebouwen en locaties te vinden is. Er zijn verschillende tentoonstellingen, waaronder een waarbij je in de verschillende mijnschachten duikt. Ongelooflijk fascinerend en een beetje claustrofobisch, maar geen zorgen, het is een film, je hoeft niet zelf in de schachten te kruipen. 🙂 Welke tentoonstellingen er op het moment van je bezoek te zien zijn, vind je op de website van het Värmlands museum website.

Ik noemde John Ericsson al in de inleiding. Hij is misschien niet zo bekend bij ons Zweden, maar vraag het aan willekeurige Amerikanen en ze weten meteen wie hij is. John Ericsson is de man die een doorslaggevende rol speelde in de Amerikaanse Burgeroorlog door een geheel nieuw type boot te ontwerpen dat het opnam tegen de gepantserde boot Merrimac van de Zuidelijke staten. De boot was misschien niet de mooiste, hij leek waarschijnlijk het meest op een conservenblik, maar met zijn lage zwaartepunt en beweegbare kanon was hij iets geheel nieuws. John Ericsson wordt vandaag de dag geëerd met een standbeeld in Battery Park en heeft een mausoleum in Filipstad, bekostigd door de Amerikaanse staat. Hoewel de uitvinder vele jaren in de VS doorbracht, wilde hij na zijn dood thuis in Zweden rusten.

Na een paar uur rondgekeken te hebben in de verschillende gebouwen en tussen de tentoonstellingen door, liepen we naar het ouderlijk huis van John Ericsson, dat tegenwoordig dienst doet als restaurant en café van het mijnstadje. Daar hebben we heerlijk geluncht in een gezellige sfeer.

We hebben een heel interessante dag gehad in Långban en je hoeft echt geen mijnbouwfanaat te zijn om deze plek te waarderen. De plek is zeker een bezoek waard als je geïnteresseerd bent in de boeiende geschiedenis van ons land.

Vergeet ook niet om op de terugweg even langs het mausoleum te gaan; het is opvallend en typisch Amerikaans op de verder vrij bescheiden begraafplaats in Filipstad.